วันข้าราชการพลเรือน คือ ? และมีประวัติความเป็นมาอย่างไร

462
วันข้าราชการพลเรือน คือ ? และมีประวัติความเป็นมาอย่างไร
วันข้าราชการพลเรือน คือ ? และมีประวัติความเป็นมาอย่างไร

หลายๆท่านอาจเคยได้ยิน และสงสัยว่าวันข้าราชการพลเรือนคือวันอะไร และเป็นวันไหน มีประวัติความเป็นมาอย่างไรบ้าง ไปดูกันเลย

วันข้าราชการพลเรือน คือ

แต่เดิมนั้นประเทศไทย มีข้าราชการพลเรือนมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ซึ่งในสมัยนั้น เจ้าพระยาจักรี เป็นสมุหนายกคุมพลเรือน และเจ้าพระยามหาเสนา เป็นสมุหพระกลาโหมคุมทหาร เพื่อคานอำนาจกันเอง เพียงแต่ในอยุธยานั้นเกิดมีสงครามบขึ้นบ่อยครั้ง ภายหลังจึงคิดว่าถ้าขืนแบ่งอย่างนี้เจ้าพระยาจักรีและลูกน้องของท่านอาจ “เบาแรง” ไปหนักที่เจ้าพระยามหาเสนา จึงให้แต่ละสมุห์คุมทั้งพลเรือนและทหาร แล้วแบ่งพื้นที่กันรับผิดชอบ เพื่อให้ง่ายต่อการดูแลรับผิดชอบ

ต่อมาในสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงปรารภว่า การจัดระบบระเบียบแบบอยุธยาน่าจะไม่เหมาะนัก จึงได้โปรดเกล้าฯ ให้ปรับปรุงระบบข้าราชการพลเรือนใหม่ขึ้นโดยเรียกว่า “กอเวอนเมนต์ รีฟอร์ม” หรือเรียกว่า “การปฏิรูประบบราชการ” ซึ่งการจัดระบบข้าราชการพลเรือนแบบ กอเวอนเมนต์ รีฟอร์ม นั้น ได้มีการยกเลิกสมุห์ทั้งสอง เลิกระบบจตุสดมภ์ เวียง วัง คลัง นา และเปลี่ยนมาตั้งเป็นกระทรวงแทน โดยมีการตั้งกระทรวงขึ้นมาใหม่ 12 กระทรวง มีเสนาบดีปกครองดูแล และเริ่มใช้ระบบนี้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435

หลังจากนั้นในปี 2471 ระบบข้าราชการพลเรือนยุคใหม่ก็ได้ถือกำเนิดขึ้นมา ภายใต้การปกครองของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงออกพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนใหม่ขึ้น และให้พระราชบัญญัติฉบับนี้มีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 เมษายน 2472 ซึ่งต่อมาจึงถือเอาวันดังกล่าวเป็นวันข้าราชการพลเรือน โดยในมาตรา 4 ได้กำหนดความหมายของข้าราชการพลเรือนไว้ว่า ข้าราชการพลเรือนหมายถึงผู้ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เข้ารับราชการในกระทรวงทบวงการแผ่นดินฝ่ายพลเรือน เว้นข้าราชการฝ่ายตุลาการและให้รวมทั้งข้าราชการฝ่ายพลเรือนในกระทรวงการทหาร

ด้วยเหตุนี้ สำนักงาน ก.พ. ได้นำเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี ขอให้กำหนดวันที่ 1 เมษายนของทุกปีเป็นวันข้าราชการพลเรือน เพราะเป็นวันที่ตรงกับวันประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนฉบับแรก คือวันที่ 1 เมษายน 2472 และเพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึง พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงวางรากฐานระเบียบข้าราชการพลเรือนทุกกระทรวง ทบวง กรม ให้อยู่ในมาตรฐานเดียวกัน เมื่อคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบสำนักงาน ก.พ. จึงได้จัดงานวันข้าราชการพลเรือนขึ้น โดยเริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2523 เป็นต้นมา

ในการจัดงาน ของวันข้าราชการพลเรือนนั้น จะมีทั้งการแสดงนิทรรศการผลงานของส่วนราชการต่างๆ และยังมีการยกย่องเชิดชูข้าราชการพลเรือนที่มีผลการปฏิบังานดีเด่น โดยในปี พ.ศ.2524 ได้จัดให้มี “โครงการคัดเลือกข้าราชการตัวอย่างที่ทำงานให้ประชาชนชื่นใจ” ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น “โครงการคัดเลือกข้าราชการพลเรือนดีเด่น” โดยคัดเลือกข้าราชการพลเรือนดีเด่นตั้งแต่ปี พ.ศ.2526 เป็นต้นมา และได้จัดพิธีมอบเกียรติบัตร แก่ข้าราชการดีเด่นในงานวันข้าราชการพลเรือนของทุกๆปีจนมาถึงปัจจุบัน

*ต่อมา ทรงตั้งโรงเรียนผลิตคนป้อนเข้าสู่ระบบราชการ เริ่มแรกใช้ชื่อว่า โรงเรียนมหาดเล็ก ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็น โรงเรียนข้าราชการพลเรือน หรือปัจจุบันก็คือ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นั่นเอง

วัตถุประสงค์ของการจัดงานวันข้าราชการพลเรือน

  1. เพื่อให้ประชาชนได้เข้าใจถึงบทบาทและหน้าที่ของข้าราชการในการเป็นผู้ให้บริการ เสียสละ และอุทิศเวลาเพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวม
  2. เพื่อให้ข้าราชการได้ตระหนักถึงเกียรติ หน้าที่ สามัคคี ซื่อสัตย์ ซึ่งเป็นคุณสมบัติของข้าราชการ อันจะเปลี่ยนภาพลักษณ์ ทัศนคติ ของประชาชนที่มีต่อข้าราชการให้เป็นไปในทางทดีขึ้น
  3. เพื่อเผยแพร่ผลงานใหม่ๆของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการประชาชน
  4. เพื่อยกย่องส่งเสริมข้าราชการที่มีความประพฤติและผลปฏิบัติงานดีเด่น รวมถึงการเผยแพร่เกียรติคุณข้าราชการดีเด่นให้ปรากฎ อันจะช่วยสร้างขวัญและกำลังใจให้ข้าราชการกระทำความดีตลอดไป
  5. เพื่อให้วันข้าราชการพลเรือน (1 เมษายน) เป็นวันที่มีความหมายอยู่ในความทรงจำ และเป็นที่ยอมรับของข้าราชการและประชาชน โดยทั่วไป