ประเภทของข้าราชการไทย และขั้นตอนการสอบบรรจุราชการ

1555
ประเภทของข้าราชการไทย และขั้นตอนการสอบบรรจุราชการ
ประเภทของข้าราชการไทย และขั้นตอนการสอบบรรจุราชการ

การรับราชการ ถือเป็นงานประจำที่มีความมั่นคงในอาชีพ และนอกจากเป็นอาชีพในฝันของคนส่วนใหญ่ การที่สามารถสอบบรรจุรับราชการได้ยังเป็นความภาคภูมิใจของพ่อแม่และคนในครอบครัว ทำให้ในแต่ละปีที่มีการเปิดสอบ ก.พ. ภาค ก ซึ่งเป็นการสอบเพื่อวัดความรู้ความสามารถทั่วไป หรือเป็นสนามสอบแรกสำหรับเส้นทางสู่อาชีพรับราชการมีผู้สมัครสอบแข่งขันปีละหลายแสนคน ส่วนประเภทของข้าราชการไทย และการสอบบรรจุราชการมีขั้นตอนอย่างไร ก.พ. ออนไลน์ มีคำตอบ 

ประเภทของข้าราชการไทยและการสอบ ก.พ.

การเตรียมตัวสอบเพื่อบรรจุเข้ารับราชการ สิ่งหนึ่งที่ผู้สนใจต้องเตรียมความพร้อมและมีความรู้สำหรับการสอบบรรจุรับราชการก็คือ รู้ประเภทของข้าราชการไทยว่ามีอะไรบ้าง และข้าราชการแต่ละประเภทแตกต่างกันอย่างไร นอกจากเป็นความรู้เพื่อเลือกสอบให้เหมาะสมกับตนเองแล้ว ยังเป็นความรู้พื้นฐานที่อาจเป็นประโยชน์ต่อการสอบแข่งขันอีกด้วย สำหรับข้าราชการในประเทศไทย มีหลายประเภท ดังนี้

1.ข้าราชการพลเรือน แยกย่อยเป็น ข้าราชการพลเรือนสามัญ และข้าราชการพลเรือนในพระองค์ โดยการคัดเลือกบุคคลเพื่อบรรจุและแต่งตั้งเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ จะดำเนินการโดยสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) โดยเปิดสอบ ภาค ก ก.พ  หรือในบางกรณีต้นสังกัดที่ขาดบุคลากรในตำแหน่งนั้น ๆ อาจเป็นผู้ดำเนินการคัดเลือกเอง ส่วนข้าราชการพลเรือนในพระองค์ ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับงานในพระองค์ การบรรจุแต่งตั้งเป็นไปตามพระราชอัธยาศัยพระมหากษัตริย์

2.ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา คือสังกัดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ ประเภทวิชาการ ประเภทผู้บริหาร และประเภททั่วไป การคัดเลือกบุคคลเพื่อบรรจุและแต่งตั้งโดยสถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่งโดยอิสระ ในปัจจุบันไม่มีการบรรจุและแต่งตั้งบุคคลเป็นข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาแล้ว มีแต่เพียงการบรรจุและแต่งตั้งพนักงานมหาวิทยาลัย เข้ามาแทน

3.ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ได้แก่ข้าราชการที่ได้รับการบรรจุและแต่งตั้งให้ปฏิบัติราชการในสถานศึกษา หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

4.ข้าราชการทหาร ได้แก่บุคคลที่เข้ารับราชการทหารประจำการ ข้าราชการกลาโหม และพลเรือนที่บรรจุในอัตราทหาร ในหน่วยงานทางการทหารซึ่งสังกัดกระทรวงกลาโหมหรือกองทัพไทย

5.ข้าราชการตำรวจ ได้แก่ข้าราชการในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

6.ข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ได้แก่ข้าราชการที่บรรจุและแต่งตั้งเพื่อปฏิบัติราชการในศาลยุติธรรม และสำนักงานศาลยุติธรรม

7.ข้าราชการฝ่ายอัยการ ได้แก่ข้าราชการที่บรรจุและแต่งตั้งให้รับราชการในสำนักงานอัยการสูงสุด

8.ข้าราชการรัฐสภา แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ข้าราชการรัฐสภาสามัญ หมายถึงข้าราชการซึ่งรับการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประจำ และข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง คือ ข้าราชการซึ่งรับราชการในตำแหน่งการเมืองของรัฐสภา

9.ข้าราชการฝ่ายศาลปกครอง ได้แก่ข้าราชการที่รับราชการและดำรงตำแหน่งในศาลปกครองและสำนักงานศาลปกครอง

10.ข้าราชการสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ได้แก่ข้าราชการที่รับราชการและดำรงตำแหน่งในศาลรัฐธรรมนูญและสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ

11.ข้าราชการสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ได้แก่ข้าราชการในสังกัด สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ซึ่งได้รับบรรจุ และแต่งตั้งให้เป็นข้าราชการตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

12.ข้าราชการสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ได้แก่บุคคลซึ่งได้รับการบรรจุและแต่งตั้งให้รับราชการในสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน เป็นหน่วยงานของรัฐบาล ซึ่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ได้กำหนดให้เป็นองค์กรตรวจสอบอิสระและเป็นกลาง

13.ข้าราชการกรุงเทพมหานครและบุคลากรกรุงเทพมหานคร ได้แก่บุคคลซึ่งได้รับการบรรจุและแต่งตั้งให้รับราชการโดยได้รับเงินเดือนจากเงินงบประมาณหมวดเงินเดือนของกรุงเทพมหานคร หรือจากเงินงบประมาณหมวดเงินอุดหนุนของรัฐบาลที่ให้แก่กรุงเทพมหานคร นำมาจัดเป็นเงินเดือนของข้าราชการกรุงเทพมหานคร

14.ข้าราชการการเมือง ได้แก่ ผู้ที่ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามมติของคณะรัฐมนตรี ผู้ที่ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในการปกครองท้องถิ่นของกรุงเทพมหานคร และผู้ที่ดำรงตำแหน่งราชการทางการเมืองในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

15.ข้าราชการส่วนท้องถิ่น หมายถึง ข้าราชการ พนักงาน หรือผู้ปฏิบัติงาน ซึ่งเรียกชื่ออย่างอื่นขององค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นตามที่มีกฎหมายจัดตั้ง

16.พนักงานอื่นของรัฐ ได้แก่ พนักงานรัฐวิสาหกิจ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานกระทรวงสาธารณสุข พนักงานองค์การมหาชนและองค์การของรัฐอื่นที่ไม่ใช่ส่วนราชการ และลูกจ้างประจำ    

ขั้นตอนการสอบบรรจุราชการ

สำหรับการสอบบรรจุเพื่อรับราชการ จะมีขั้นตอนที่แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเภทของข้าราชการไทย เช่น ผู้ที่จบการศึกษาแล้ว และผู้ที่กำลังศึกษาชั้นปีสุดท้าย ของระดับ ปวช. ปวท. ปวส. อนุปริญญา ปริญญาตรี หรือปริญญาโท สามารถสมัครสอบสอบ ภาค ก ก.พ ซึ่งเป็นขั้นตอนพื้นฐานสำหรับเตรียมตัวสอบรับราชการประเภท ข้าราชการพลเรือนสามัญ หรือข้าราชการท้องถิ่น นอกจากนั้นขั้นตอนการสอบบรรจุราชการ ผู้ที่สนใจอาจใช้วิธีสมัครสอบแข่งขันหรือสมัครคัดเลือกตามหลักสูตรที่หน่วยงานต้นสังกัดของราชการประเภทต่างๆ เป็นผู้กำหนดหรือเปิดสอบตรง โดยมีขั้นตอนต่างๆ ดังนี้

1. ส่วนราชการต่างๆ อาจประกาศรับคัดเลือกเพื่อบรรจุบุคคลเข้ารับราชการ จากผู้ที่จบการศึกษาในวุฒิการศึกษาที่ ก.พ. กำหนด โดยผู้สมัครไม่จำเป็นต้องสอบผ่านการวัดความรู้ความสามารถทั่วไป (ภาค ก.)

2. สมัครคัดเลือกเข้ารับราชการในตำแหน่งที่มีคุณสมบัติตรงตามที่ส่วนราชการประกาศรับสมัครคัดเลือก ซึ่งขั้นตอนหรือวิธีนี้ผู้ที่สนใจสมัครสอบเพื่อรับราชการจะต้องหมั่นติดตามข้อมูลข่าวสารต่างๆ อย่างต่อเนื่อง เช่น ประกาศรับสมัคร ข้อมูลจากเว็บไซต์ของหน่วยงานต่างๆ เติดตามจากเว็บไซต์ติวสอบออนไลน์ ติวสอบ ก.พ. ออนไลน์ เป็นต้น

ในส่วนของการการสอบแข่งขัน หรือสอบ ภาค ก ก.พ ซึ่งถือเป็นขั้นตอนแรกหรือสนามแรกสำหรับเส้นทางสู่การบรรจุรับราชการ สำนักงาน ก.พ. จะเปิดสอบเป็นประจำทุกปี โดยประกาศรับสมัครสอบ ประมาณเดือน ก.พ. – มี.ค.